Çekirdeği tatlı
Hacıhaliloğlu
Malatya'da üretilen kayısının yaklaşık %90'ı bu çeşittendir. Yüksek şeker oranı, etli yapısı ve tatlı çekirdeğiyle hem yurt içi hem de ihracat pazarının vazgeçilmezidir.
Kullanım: Kuru kayısı, ihracat, çekirdek
Malatya Kayısısı Nedir?
Dünyada eşi benzeri olmayan bir lezzetin ardındaki coğrafya, iklim ve emek.
Eşsizliğin Sırrı
Neden Malatya kayısısı dünyada bir numara?
Dünya kuru kayısı üretiminin büyük bölümü Malatya'dan karşılanır. Bunun tesadüf değil, doğanın armağanı ve nesiller boyu aktarılan bir ustalığın sonucu olduğuna inanıyoruz.
İklim
Sıcak ve kuru yazlar, soğuk kışlar… Bu karasal iklim, kayısının şekerini ve aromasını doğal olarak yoğunlaştırır.
Rakım
Yaklaşık 900–1000 metre rakım, gece-gündüz sıcaklık farkıyla kayısıya kendine has dokusunu verir.
Toprak
Fırat ve çevresinin mineralce zengin alüvyon toprakları, kayısının besin değerini yükseltir.
Aroma & Şeker
Yüksek şeker oranı ve yoğun aroma; Malatya kayısısını dünyanın en lezzetli kayısısı yapar.
Çeşitler
Malatya Kayısı Çeşitleri
Kurutmalık, sofralık ve kuru kayısı türleri — her birinin kendine özgü tadı ve kullanımı. Detay için çeşide tıklayın.
İri taneli
Kabaaşı
Son yıllarda Malatya'da hızla yaygınlaşan Kabaaşı, iri taneleri ve geç çiçek açmasıyla bilinir; bu sayede ilkbahar donlarından daha az etkilenir.
Kullanım: Kuru kayısı, toptan, sofralık
Aromatik
Soğancı
Soğancı, dengeli şeker oranı ve belirgin aromasıyla bilinir; kurutulduğunda parlak rengini ve dokusunu korur.
Kullanım: Kuru kayısı, gün kurusu, ambalajlı
Klasik lezzet
Hasanbey
Geleneksel Malatya kayısısı denince akla gelen köklü çeşitlerden. Etli ve sulu yapısıyla taze tüketimde damak çatlatır.
Kullanım: Sofralık, perakende, kuru kayısı
İri & dengeli
Çataloğlu
İri taneleri ve dengeli şeker oranıyla hem kurutmalık hem sofralık olarak tercih edilen verimli bir çeşittir.
Kullanım: Kuru kayısı, ihracat, toptan
Dayanıklı
Çöloğlu
Dayanıklı yapısı ve yüksek şeker oranıyla bilinen Çöloğlu, istikrarlı kalitesiyle ihracatta da tercih edilir.
Kullanım: Kuru kayısı, gün kurusu, ihracat
Tatlı sofralık
Şekerpare
Çok yüksek şeker oranı ve yumuşacık etiyle taze tüketimin en sevilenlerinden. İnce kabuğu ve bol suyuyla adeta ağızda dağılır.
Kullanım: Sofralık, reçel, tatlı
Sofralık
Hacıkız
Orta-iri taneli, dengeli tatlı ve hoş aromalı sofralık kayısı. Taze tüketimde aranır.
Kullanım: Sofralık, perakende
İri sofralık
Yeğen
İri taneli, etli ve sulu yapısıyla taze tüketimde öne çıkan sofralık bir çeşit.
Kullanım: Sofralık, perakende
Erkenci
Turfanda
Diğer çeşitlerden önce olgunlaşan erkenci kayısı. Sezonun ilk taze kayısısı olarak pazara çıkar.
Kullanım: Sofralık, perakende
Doğal yaban
Zerdali
Tohumdan yetişen yabani kayısı. Küçük taneli ve yoğun aromalıdır; çekirdeği, pestili ve aşılama anacı olarak kullanılır.
Kullanım: Çekirdek, pestil, marmelat
Kükürtsüz
Gün Kurusu Kuru Kayısı
Hiçbir katkı kullanılmadan güneşte kurutulan kayısı. Koyu kahve rengi ve yoğun, karamelimsi tadıyla en doğal formdur.
Kullanım: Doğal beslenme, ihracat
Kükürtlü
Sarı (Kükürtlü) Kuru Kayısı
Kükürt dioksit ile işlenerek parlak sarı-turuncu rengini koruyan kuru kayısı. Yumuşak dokusu ve uzun raf ömrüyle ihracatın gözdesi.
Kullanım: İhracat, toptan, ambalajlı
Doğal ekşi
Ekşi (Doğal) Kuru Kayısı
Katkısız kurutulan, kendine has mayhoş-ekşi tadı olan kuru kayısı. Doğal asit oranı yüksek çeşitlerden elde edilir.
Kullanım: Doğal beslenme, çeşitlilik
Tescilli Kalite
AB ve Türk Patent tescilli coğrafi işaret
Malatya kayısısı, eşsiz coğrafyasıyla sadece bir ürün değil, tescilli bir değerdir. Hem Türk Patent ve Marka Kurumu hem de Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Bu tescil, ürünün gerçekten Malatya'ya ait, belirli kalite standartlarını taşıyan özgün bir ürün olduğunun resmî güvencesidir.
Coğrafi İşaret Tescilli
%85–90Dünya kuru kayısı üretimi Malatya'dan
676 bin tonMalatya yıllık kayısı üretimi (TÜİK)
8 milyon+Malatya'daki kayısı ağacı
AB + TÜRKPATENTTescilli coğrafi işaret
Resmî Belge
Coğrafi İşaret Tescil Belgesi
Malatya kayısısının coğrafi işaret tescil belgesini aşağıdan inceleyebilir veya indirebilirsiniz.
Ulusal coğrafi işaret tescili: 2001 · AB tescili: 2017
Tarihçe
Kayısının binlerce yıllık yolculuğu
Kayısının anavatanı Orta Asya (Doğu Türkistan) ve Çin'dir. İpek Yolu üzerinden Anadolu'ya ulaşan kayısı, Malatya'nın eşsiz iklim ve topraklarında dünyanın en kaliteli haline kavuşmuştur.
Anavatan
Orta Asya (Doğu Türkistan) ve Çin — kayısının ilk yetiştiği topraklar.
İpek Yolu
Kayısı, İpek Yolu üzerinden Anadolu'ya getirildi.
1870 +
Malatya çeşitleri geliştirildi: Hacıhaliloğlu (1870), Hasanbey (1930), Çöloğlu (1935), Kabaaşı (1955), Çataloğlu (1963), Soğancı (1974).
2001 & 2017
Ulusal (2001) ve Avrupa Birliği (2017) coğrafi işaret tescilleri alındı.
Bilmeniz Gereken Fark
Kükürtlü & Kükürtsüz (Gün Kurusu) Kayısı
Kükürtlü kuru kayısı, kükürt dioksit ile işlenerek parlak turuncu rengini korur; daha yumuşak doku ve uzun raf ömrü sunar. Dünya pazarında en çok tercih edilen formdur.
Kükürtsüz (gün kurusu) kayısı ise hiçbir katkı kullanılmadan, doğrudan güneşte kurutulur. Rengi koyu kahverengiye döner, tadı daha yoğun ve karamelimsidir. Tamamen doğal beslenmeyi tercih edenlerin favorisidir.
- Gün kurusu: katkısız, %100 doğal
- Kükürtlü: parlak renk, yumuşak doku
- Her ikisi de toptan, perakende ve ambalajlı
- İhtiyacınıza göre öneri ve fiyat desteği
Ayırt Edici Özellikler
Malatya kayısısını farklı kılan nedir?
- Yüksek şeker, düşük asit içeriği
- Yüksek tat indeksi (80–120); diğer kayısılarda bu oran 10–40 arasındadır
- Kurutmaya uygunluk: 3,5 kg yaş kayısıdan 1 kg kuru kayısı elde edilir
- Kendine özgü aroma; başka bölgelere kolay adapte olmaz
100 g kuru kayısının besin değeri
- Enerji241 kcal
- Diyet lifi14,3 g
- Potasyum1162 mg
- A vitamini3604 IU
Kaynak / Source: Asma, 2011
Karşılaştırma
Malatya kayısısı vs. diğer kayısılar
| Özellik | Malatya Kayısısı | Diğer Kayısılar |
|---|---|---|
| Tat | Yoğun, doğal tatlı, dengeli aroma | Daha sönük, değişken |
| Doku | Etli ve yumuşak | Çoğu zaman kuru ve lifli |
| Besin Değeri | Yüksek lif, potasyum, demir, A vitamini | Genelde daha düşük |
| Şeker Oranı | Doğal olarak yüksek | Düşük / değişken |
| Raf Ömrü | Uzun, uygun koşullarda korunur | Daha kısa |
| Gün Kurusu Seçeneği | Mevcut (katkısız) | Nadir |
Hangi kayısı size uygun? Soralım birlikte bulalım
Kükürtlü mü gün kurusu mu, toptan mı perakende mi — ihtiyacınızı söyleyin, doğru ürünü ve fiyatı paylaşalım.